Metro số 1 TP. HCM (Bến Thành – Suối Tiên) hiện dừng ở ga Suối Tiên tại TP Thủ Đức. Tuyến mở rộng này kéo dài thêm 29 km về phía Bắc, nối ga Suối Tiên ngược lên trung tâm hành chính tỉnh Bình Dương. Khi hoàn thành, hành khách có thể đi thẳng từ TP mới Bình Dương về Bến Thành mà không cần chuyển tàu – biến hai tuyến thành một trục liên tục dài hơn 50 km xuyên suốt vùng kinh tế trọng điểm Đông Nam Bộ. Đây cũng là tuyến metro liên đô thị đầu tiên được triển khai trong khu vực, mở đầu cho kế hoạch xây dựng mạng lưới 12 tuyến metro tại Bình Dương.
Hướng tuyến và quy mô
Tuyến mở rộng có tổng chiều dài khoảng 29 km (tuyến chính) cộng thêm 3,4 km đoạn nối depot, toàn bộ đi trên cao. Lộ trình đi qua 4 thành phố của Bình Dương: Dĩ An, Thuận An, Tân Uyên và Thủ Dầu Một, khoảng cách trung bình giữa các ga khoảng 1,7 km.
Điểm đầu đặt tại ga S1 – trung tâm TP mới Bình Dương (khu vực vòng xoay A1, gần Trung tâm Hành chính tỉnh). Từ đây, tuyến chạy dọc theo: đường Hùng Vương → đường DX-01 → đường Mỹ Phước – Tân Vạn, đồng thời đi song song với tuyến đường sắt quốc gia hiện hữu (trong tương lai là đường sắt TPHCM – Lộc Ninh).
Đến địa phận giáp ranh TPHCM, tuyến kết nối vào ga Suối Tiên (phường Bình Thắng, TP Dĩ An) – nằm ngay khu vực Bến xe Miền Đông mới, nối thẳng với Metro số 1 TPHCM.
Lưu ý: tại ga S0 (Bình Thắng) gần nút giao Tân Vạn, tuyến chia thành hai nhánh – một đi lên Bình Dương (tuyến này), một đi thẳng về Biên Hòa (Đồng Nai) – biến ga S0 thành nút giao liên vùng quan trọng.
Nhà ga và depot
Toàn tuyến được bố trí 19 nhà ga trên cao và 1 depot đặt tại phường Phú Chánh (TP Tân Uyên). Trong giai đoạn đầu, tuyến sử dụng chung depot Long Bình với Metro số 1 TPHCM để tiết kiệm chi phí.
Danh sách ga chi tiết đang được hoàn thiện, nhưng một số ga chính đã được xác định:
Ga S1 (TP mới Bình Dương): điểm đầu tuyến, tích hợp trung tâm thương mại và quảng trường – đóng vai trò hạt nhân phát triển đô thị mới.
Ga S0 (Bình Thắng): nằm gần nút giao Tân Vạn, là cầu nối giữa Bình Dương và TPHCM, đồng thời là điểm chia hai hướng đi Bình Dương và Đồng Nai.
Các ga dọc tuyến: bố trí tại các khu vực đông dân cư và công nghiệp thuộc Dĩ An, Thuận An, Tân Uyên – ví dụ ga Bình Chuẩn, ga An Phú phục vụ các khu công nghiệp lân cận.
Mỗi nhà ga được thiết kế kết nối với mạng lưới xe buýt và phương tiện trung chuyển, hình thành hệ thống giao thông liên hoàn cho hành khách.
Về thông số kỹ thuật, tuyến sử dụng đường đôi khổ ray 1.435 mm, điện khí hóa, tốc độ thiết kế 120 km/h với công nghệ động lực phân tán.
Tiến độ triển khai
Đến giữa năm 2025, dự án đã hoàn tất báo cáo nghiên cứu tiền khả thi và được Hội đồng Thẩm định Nhà nước thông qua. Ngày 26/6/2025, Phó Thủ tướng giao Bộ Xây dựng trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư. Đến tháng 4/2026, liên danh Becamex – Thaco chính thức đề xuất nghiên cứu đầu tư, cam kết hoàn thành thủ tục pháp lý trong năm 2026.
Về phía địa phương, Bình Dương đã chủ động chuẩn bị từ sớm: xây dựng vòng xoay A1 tại TP mới (nơi đặt ga S1), đồng thời HĐND tỉnh thông qua nghị quyết cam kết bố trí 16.725 tỷ đồng ngân sách địa phương (~3.000 tỷ/năm trong giai đoạn 2025–2030) phục vụ giải phóng mặt bằng và hạ tầng ban đầu.
Dự án cũng đã được bổ sung vào phụ lục Nghị quyết 188 của Quốc hội về cơ chế đặc thù phát triển đường sắt đô thị tại TPHCM. Theo kế hoạch, việc xây lắp sẽ bắt đầu vào quý II/2027 và phấn đấu hoàn thành vào cuối năm 2031.
Tổng vốn đầu tư và nhà đầu tư
Tổng mức đầu tư cho tuyến mở rộng này có sự khác nhau giữa các thời điểm tính toán: Bình Dương ban đầu đề xuất khoảng 56.000 tỷ đồng, MAUR ước tính 46.725 tỷ, trong khi liên danh Becamex – Thaco nghiên cứu với con số 64.370 tỷ đồng. Sự chênh lệch chủ yếu do phạm vi tính chi phí giải phóng mặt bằng và dự phòng trượt giá khác nhau.
Về cơ cấu vốn, Bình Dương cam kết tự cân đối ngân sách địa phương khoảng 36–39%, phần còn lại huy động từ khai thác quỹ đất theo mô hình TOD và các nguồn khác. Điểm đáng chú ý: dự án không sử dụng vốn ngân sách trung ương, thể hiện quyết tâm tự chủ nguồn lực của địa phương.
Dự án do Ban Quản lý Đường sắt đô thị TPHCM (MAUR) quản lý. Liên danh Becamex – Thaco là nhà đầu tư đề xuất, hình thức đầu tư dự kiến theo PPP hoặc EPC. Nhu cầu sử dụng đất cho toàn dự án ước tính khoảng 58 ha.
